ÖZEL TİP TRANSFORMATÖRLER

Özel çalışma koşullarına, aşırı akımlara, yüksek gerilimlere ve reaktif yüklere dayanacak şekilde tasarlanan transformatörler, endüstriyel transformatörler olarak adlandırılır. Bu transformatörler, kullanım amaçlarına özgü koşullarda güvenle çalışabilmeleri için özel mühendislik süreçleriyle tasarlanır. Gerek tasarım gerek üretim teknolojisi bakımından yüksek bilgi birikimi, deneyim, dikkat ve hassasiyet gerektirdiğinden, endüstriyel transformatörler transformatör sektörünün en üst teknik seviyesini temsil eder.
Demir Yolu Transformatörleri
Raylı sistemlerde kullanılan elektrik enerjisi, lokomotifler ve trenler tarafından kullanılmak üzere katener iletkenleri aracılığıyla yüksek gerilimle demiryolu besleme istasyonlarına iletilir. Katener oto transformatörleri, orta noktası toprağa bağlı olacak şekilde 180° faz kaymasıyla iki fazdan beslenen modern, yüksek güçlü raylı katener sistemlerinde görev yapar. Günümüzde tüm yeni yüksek hızlı tren sistemlerinde bu tip transformatörler kullanılmaktadır.
Ark Ocağı / Fırın Transformatörleri
Ark ocağı transformatörleri geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu transformatörler, yüksek düzeyde harmonik etkiler, sık tekrarlanan aşırı gerilimler (hem yüksek hem alçak gerilim tarafında), ve çok güçlü mekanik ve termal zorlamalar altında çalıştıkları için özel tasarım gerektirir. Bu nedenle hem yalıtım hem de soğutma sistemleri, olağanüstü dayanıklılık sağlayacak şekilde mühendislik çözümleriyle optimize edilir.
Akım Doğrultucu Transformatörler
Doğrultucu transformatörler, diyot veya tristör redresörlerinin kombinasyonu ile çalışır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerden büyük alüminyum elektroliz tesislerine kadar pek çok alanda kullanılır. Bu transformatörler, doğrudan diyot doğrultucularla veya tristör doğrultucularla birlikte kullanılarak güç faktörünün iyileştirilmesi ve enerji kalitesinin artırılması amacıyla tasarlanabilir.
Faz Kaydırıcı Transformatörler (FKT)
Faz kaydırıcı transformatörlerin temel işlevi, faz açısını değiştirerek bir iletim hattı üzerindeki güç akışını kontrol etmektir. Bu işlem, hattın faz gerilimine değiştirilebilir bir gerilim bileşeni eklenerek veya çıkarılarak gerçekleştirilir. Böylece iletim sistemlerinde enerji akışı yönlendirilebilir, yük dengelemesi yapılabilir ve sistem stabilitesi artırılabilir.
Seri Reaktörler
Seri reaktörler, özellikle elektrik dağıtım sistemlerinde fider hattı akımını sınırlamak amacıyla kullanılır. Ayrıca büyük güçlü motorların devreye alınması sırasında oluşabilecek yüksek akım çekişlerini önlemek ve şebekedeki ani gerilim düşümlerini engellemek için motor besleme devrelerine seri olarak bağlanabilir. Motor çalışma hızına ulaştıktan sonra reaktör, ikinci bir şalter aracılığıyla devre dışı bırakılır. Bunun yanı sıra seri reaktörler, sistemde meydana gelen dalgalanma ve harmonikleri azaltarak enerji kalitesini iyileştirir.
Şönt Reaktörler
Şönt reaktörler, elektrik havai hatlarında oluşan kapasitif gücü kompanze eden endüktif yüklerdir. Havai hatta doğrudan ya da kesiciler aracılığıyla bağlanabilirler. Endüktif yük oluşturarak hattın meydana getirdiği kapasitif reaktif gücü tüketir, böylece şebekede denge sağlarlar. Kapasitif yüklerin şebekeye enerji verdiği durumlarda şönt reaktör enerji çeker; kapasitif yükler enerji çektiğinde ise şönt reaktör enerji verir. Bu karşılıklı etkileşim, sistemin kararlı ve dengeli çalışmasını sağlar.
Manyetik Kontrollü Şönt Reaktörler (MCR)
Manyetik kontrollü reaktörler, klasik şönt reaktörlerin reaktif güç kontrolündeki sınırlı performansını geliştirmek ve anahtarlama işlemlerinden kaynaklanan güç kalitesi sorunlarını önlemek amacıyla tasarlanmıştır. MCR’ler, herhangi bir yükseltici transformatöre ihtiyaç duymadan yüksek gerilim seviyelerine doğrudan bağlanabilen, kontrol edilebilir doymuş reaktörlerdir. Bu sayede sistemdeki reaktif güç akışı dinamik olarak kontrol edilebilir ve enerji verimliliği artırılabilir.











